TEAM PROVINCIE
Gluren bij de buren: Huize Herbosch
Auteur: Nena De Roey
Wat weet jij over je buren? De Proviant-redactie niet zo heel veel, dus gingen we bij hen binnengluren! In deze reeks duiken we in het heden, verleden en de toekomst van de buren van het provinciehuis. Dit keer staan we aan de poort van de Koningin Elisabethlei 26, ook wel bekend als Huize Herbosch.
Het contrast met het moderne provinciehuis kan niet groter zijn ... De statige maar vervallen gevel van Huize Herbosch speelt verstoppertje achter een verwilderde tuin. Als nieuwsgierige passant sta je voor een gesloten hek dat een weinig uitnodigende indruk geeft.
Hotel in maritieme sferen
Dat was bij de bouw van dit stadspaleis in 1912 wellicht heel anders. Kosten noch moeite werden gespaard voor dit staaltje Gesamtkunst. Architect Jean-Laurent Hasse plukte elementen uit verschillende historiserende neostijlen voor zijn ontwerp. Hij vulde het hotel met bijpassend meubilair om er een tot in de puntjes afgewerkt geheel van te maken. Opdrachtgever was Max Von der Becke, een Duitse handelaar en medeoprichter van de maatschappij die later zou uitgroeien tot de Red Star Line.
De familie Von der Becke kwam hier niet toevallig wonen. De buurt van het Albertpark was voor WOI zo geliefd bij Duitsers dat ze de bijnaam ‘Duitse hoek’ kreeg. De tweede eigenaar van het riante stadspaleis was Maurice Herbosch. Ook deze familie vergaarde haar rijkdom in de haven van Antwerpen. In 1963 kocht de Regie der Gebouwen, de vastgoedbeheerder van de federale staat, het pand aan. Zo’n dertig jaar lang werd het gebouw gebruikt door de provincie Antwerpen. Hoewel sommigen het huis kennen als de gouverneurswoning, woonde er nooit een gouverneur.
Dit wist collega Patrick Van den Broeck nog te vertellen:
“De deputatie vergaderde in het gebouw en in de kelder waren de flessen wijn opgeslagen. Er woonde ook een conciërge die aangesteld was door de Regie der Gebouwen.”
Van kraker tot sleutelbewaarder
In 1991 kwam het gebouw opnieuw in private handen terecht. Nadat er een juridische strijd losbrak tussen het toenmalige provinciebestuur en de nieuwe eigenaar, begon een turbulente tijd. Verschillende krakers namen er hun intrek en brachten schade toe aan het interieur. Sinds 2011 zijn zowel het huis als de tuin nochtans beschermd als monument.
Georgiër Igor Todadze voegde zich bij de krakers en ontpopte zich tot huisbewaarder van Huize Herbosch. Nadat de eigenaar inzag dat Igor goed voor het gebouw zorgde, kreeg hij een baan als conciërge. Hij woonde er zo’n tien jaar en ruimde naar eigen zeggen meer dan 125 kubieke meter afval op.
Huize Herbosch vandaag
Wie wandelt er nu door de vertrekken van Huize Herbosch? Jammer genoeg kennen we onze buurman- of vrouw niet. In 2018 kwam het beschermde monument – wederom - in handen van een private eigenaar. Igor organiseerde zelf een uitverkoop van zijn persoonlijke spullen die hij in de loop der jaren verzameld had en vertrok. De Antwerpse koper wou anoniem blijven, maar ging naar eigen zeggen nieuw leven in het pand blazen. Voorlopig blijft het echter stil over mogelijke toekomstplannen. Of en wanneer Huize Herbosch hersteld zal worden is onduidelijk.
De laatste jaren brachten meldingen van een illegale school, illegale bouwwerken en sluikstort in de tuin onze buur eerder negatief in de pers. Maar het was niet allemaal kommer en kwel. Kort voor de coronapandemie uitbrak, spotten collega’s vanuit het provinciehuis een paard in de tuin. Er waren toen opnames aan de gang voor een film of aflevering van Dag Sinterklaas!
Collega Marie-Claire Govaerts herinnert het zich nog goed:
“We zagen een prachtige witte schimmel in de tuin staan, terwijl het licht sneeuwde.”
Met dank aan: de vele reacties van collega’s, foto’s van de Dienst Erfgoed en de hulp van gepensioneerd collega Alex Elaut.